Svakog 10. decembra obilježavamo Dan ljudskih prava. Ovog dana obilježava se sjećanje na usvajanje Univerzalne deklaracije o ljudskim pravima (UDHR) od strane Generalne skupštine Ujedinjenih nacija. Univerzalna deklaracija o ljudskim pravima je prekretnica koja proklamuje neotuđiva prava na koja svako ima pravo kao ljudsko biće – bez obzira na rasu, boju kože, vjeru, pol, jezik, političko ili drugo mišljenje, nacionalno ili socijalno porijeklo, imovinski, status po rođenju ili drugi status.
Tema ovogodišnjeg Dana ljudskih prava UN-a odnosi se na „Jednakost“ i član 1. UDHR
– „Sva ljudska bića se rađaju slobodna i jednaka u dostojanstvu i pravima“. UN ističe pristup zdravlju, a posebno nepravdu u vezi sa vakcinom kroz nepravednu distribuciju vakcine kao jedan od najvažnijih prioriteta kampanje.
Tokom pandemije, ljudska prava su ozbiljno ugrožena. Osobe s invaliditetom bile su među grupama koje su najviše pogođene pandemijom, zbog nejednakosti i diskriminacije, posebno kada je u pitanju pristup zdravlju.
Intersekcijski i višestruki oblici diskriminacije takođe su snažno uticali na osobe s invaliditetom diskriminisane po nekoliko osnova kao što su njihova starost, rodni identitet, seksualna orijentacija i etnička pripadnost. Na primjer, na Rome s invaliditetom, starije osobe s invaliditetom i LGBTI osobe a invaliditetom pandemija je na različite načine uticala. Žene i djevojke s invaliditetom su takođe bile u nepovoljnom položaju, jer podaci pokazuju da je veća vjerovatnoća da će biti hospitalizovane i da
preminu od posljedica virusa COVID-19 u poređenju sa drugim ženama.
IZVJEŠTAJ O LJUDSKIM PRAVIMA ZA 2021. GODINU: UTICAJ VIRUSA KOVID-19 NA OSOBE S INVALIDITETOM
EDF je objavio izveštaj u kojem se ocjenjuje uticaj koji je KOVID-19 imao u ranim fazama pandemije na osobe s invaliditetom koje žive u zemljama Evropske unije.
Evidentiran je razarajući efekat koji je pandemija imala na stanovništvo Evrope i na najmarginalizovanije ljude u Evropi. EU i evropske zemlje uglavnom nisu uspjele da uključe osobe s invaliditetom u svoj odgovor na pandemiju, kako unutar Evrope, tako i na globalnom nivou.
Izveštaj je takođe naglasio kako je višestruka diskriminacija na različite načine uticala na različite zajednice ili grupe osoba s invaliditetom:
– Žene s invaliditetom su češće bile hospitalizovane i preminule od KOVID-19 nego druge žene; takođe je veća vjerovatnoća da će postati žrtve nasilja tokom izolacije i manje je vjerovatno da će prijaviti zločin, dobiti podršku kao žrtve i imati pristup pravosudnom sistemu/pravosuđu.
– Na lezbejke, gejeve, biseksualne, trans i interseksualne osobe negativno je uticao sam virus, zdravstveni sistem i pružaoci zdravstvenih usluga. LGBTI + osobe s invaliditetom, a posebno trans osobe s invaliditetom, bile su posebno na meti trijažne politike zbog njihove seksualne orijentacije, rodnog identiteta i/ili invaliditeta.
– Starije osobe s invaliditetom suočavaju se sa većom negativnom pristrasnošću, zatvorenošću i zanemarivanjem u institucijama i domovima.
– Osobe koje imaju različitu rasu/boju kože su se suočile sa uskraćivanjem pristupa zdravstvenoj zaštiti i zlostavljanjem od strane policije tokom izolacije, što je posebno pogodilo osobe s različitom bojom kože koje imaju intelektualni i psihosocijalni invaliditet. Romska djeca, uključujući i one s invaliditetom, suočavala su se sa više poteškoća u nastavku školovanja od početka pandemije.
Kako pandemija KOVID-a nastavlja da utiče na naše živote, EDF će nastaviti da radi kako bi osigurao da nijedna osoba ne bude ostavljena.
Izvor: https://www.edf-feph.org/human-rights-day-equality-for-all/
