Preskoči na sadržaj

Evropski sud za ljudska prava ne uspjeva da zaštiti biračko pravo osoba sa invaliditetom

Objavljeno u Aktuelnosti

Evropski forum za osobe sa invaliditetom, Organizacije osoba sa invaliditetom iz Danske i Međunarodna alijansa osoba sa invaliditetom zalažu se za potpuno inkluzivna i demokratska društva u kojima sve osobe sa invaliditetom mogu biti aktivni učesnici i doprinosioci javnom i političkom životu svojih društava.

Duboko smo zabrinuti odlukom Evropskog suda za ljudska prava u slučaju “Strøbye – Denmark i Rosenlind – Denmark,” u slučaju u kojem su dvije osobe sa invaliditetom tražile da povrate svoje biračko pravo na državnim izborima. Presudom od 2.februara, Sud je presudio protiv biračkog prava osoba pod starateljstvom koje su takođe lišene poslovne sposobnosti, umjesto toga favorizujući pravnu šemu koja diskriminiše i isključuje osobe sa invaliditetom kao razumno ograničenje prava da glasaju na osnovu člana 3 Protokola br.1 Evropske konvencije o ljudskim pravima. Ova odluka isključuje osobe sa invaliditetom iz demokratskog procesa, svodeći ih na građane drugog reda i održavajući stereotipe o njima.

Evropski sud za ljudska prava nije pravilno razmotrio relevantne pravne standarde Konvencije Ujedinjenih nacija o pravima osoba sa invaliditetom (CRPD), koju su ratifikovale Danska i 46 od 47 država članica Savjeta Evrope, kao i Evropska unija. Sud nije uspio da prepozna očiglednu diskriminaciju osoba sa invaliditetom prihvatanjem prividnog ograničenja „sa ciljem da se osigura da glasači na opštim izborima posjeduju potreban nivo mentalnih vještina i da su sposobni da procjene posledice svojih odluka i da ih učine svjesnim i razumnim.“ Važno je istaći da se ovi standardi ne primjenjuju na opštu populaciju koja se, sa navršenih 18 godina, stavlja u spisak birača bez ikakvog testiranja njihove sposobnosti da procjene posledice svojih odluka.

Odredbe zakona kojima se dio stanovništva isključuje iz političkog života dovode do oblika „selektivnog biračkog prava“, što je nekad bila norma kada, npr.žene ili ljudi crne rase nisu imali pravo glasa. Odluka suda ne samo da krši prava na jednakost i nediskriminaciju, ostvarenje njihove poslovne sposobnosti i pravo glasa prema Konvenciji o pravima osoba sa invaliditetom, već se oslanja na pravnu fikciju koja zanemaruje stvarnost i složenost svih psiholoških i emocionalnih faktora koji učestvuju u odluci pojedinca prilikom glasanja. Time Sud prihvata lišavanje prava nekih osoba sa invaliditetom da budu dio demokratije svoje zemlje, zasnovanih na diskriminatornim razmatranjima.

Nažalost, ovo nije prvi put da Evropski sud za ljudska prava nije pravilno razmotrio standarde postavljene Konvencijom o pravima osoba sa invaliditetom i zaštitio prava osoba sa invaliditetom (vidjeti, na primjer, o obrazovanju osoba sa invaliditetom).

Pozivamo sve države i Evropski sud za ljudska prava da poštuju, podržavaju i sprovode biračko pravo svih osoba sa invaliditetom u skladu sa članom 29.Konvencije o pravima osoba sa invaliditetom i njegovo tumačenje od strane Komiteta za prava osoba sa invaliditetom, okončavajući bilo koji oblik selektivnog biračkog prava i isključenja iz učešća u javnom životu, koji narušava temelje istinski inkluzivnog i demokratskog društva. Posebno pozivamo Evropski sud za ljudska prava i sve njegove sudije i stručno osoblje da podsjete na važnu misiju i ulogu koja mu je povjerena kao konačni branitelj prava i osnovnih sloboda svih osoba, bez diskriminacije na osnovu invaliditeta bilo koje vrste u zemljama Savjeta Evrope. U budućem vremenu, nadamo se da će Sud moći da podigne svoju svijest o pravima osoba sa invaliditetom i o invaliditetu kao zabranjenom osnovu diskriminacije i pozdravili bismo svaki institucionalni napor i inicijativu koja ide u ovom pravcu.

Mi, kao i sve osobe sa invaliditetom u zemljama u okviru Savjeta Evrope i šire, moramo i nadamo se da ćemo računati na to da će Evropski sud za ljudska prava preuzeti aktivno vođstvo u promociji i zaštiti prava osoba sa invaliditetom kako bismo izgradili inkluzivnije i demokratsko društvo za sve nas.

Kontakt:
Marine Uldry
Zaštitnik ljudskih prava
Email: marine.uldry@edf-feph.org
Twitter: @Marine_Uldry

Izvor: https://www.edf-feph.org/the-european-court-of-human-rights-fails-to-protect-the-rights-
to-vote-of-persons-with-disabilities/

Prevod: Jovana Dragašević

Podgorica, 16.2.2021.

Objavi prvi komentar

Komentariši

Vaša email adresa neće biti objavljivana. Neophodna polja su označena sa *

9 + 12 =