Preskoči na sadržaj

Usluga POMOĆ U KUĆI

Objavljeno u Aktuelnosti

Pomoć u kući je usluga podrške za život u zajednici. Namijenjena je osobama koje ne mogu nezavisno da žive u svojim domovima bez redovne podrške, njege i nadzora, a porodična podrška im nije dostupna ili nije dovoljna.

Korisnici usluge pomoć u kući su:

– djeca i mladi sa smetnjama u razvoju i
– odrasli i stari s invaliditetom.

Pružanjem ove usluge bi trebalo da se zadovolje svakodnevne potrebe korisnika u svojim domovima u kontinuitetu, kao i da se spriječi smještaj u instituciju.
Pravilnik o bližim uslovima za pružanje i korišćenje, normativima i minimalnim standardima usluga podrške za život u zajednici propisuje standarde za pružanje usluge pomoć u kući, po kojima je pružalac usluge dužan da obezbijedi:

– odgovarajući prostor;
– sigurno okruženje i
– razvoj potencijala korisnika i osnaživanje korisnika.

S obzirom da je svrha usluge pomoći u kući da se zadovolje potrebe korisnika u njegovoj kući/stanu, ne mogu se propisivati standardi u pogledu karakteristika i kvatiteta tog životnog prostora. Pružalac usluge pomoć u kući dužan je da obezbijedi adekvatan radni prostor za zaposlene u urbanoj sredini, koji mora da zadovolji određene standarde.

Kada je u pitanju obaveza pružaoca usluge u obezbjeđivanju sigurnog okruženja, tu je zakonodavac mislio na zaštitu podataka ličnosti korisnika i proceduru postupanja po žalbi korisnika.
Takođe, Pravilnikom o bližim uslovima za pružanje i korišćenje, normativima i minimalnim standardima usluga podrške za život u zajednici predviđeno je da pružalac usluge pomoć u kući obezbijedi aktivnosti koje imaju za cilj razvoj potencijala i osnaživanje korisnika za život u zajednici.

Aktivnosti koje pružalac usluge za život u zajednici nudi korisnicima su:

1) nabavka hrane, pomoć pri pripremi obroka i hranjenju;
2) pomoć pri kretanju;
3) pomoć pri održavanju lične higijene i higijene prostora;
4) pomoć pri grijanju prostora;
5) pomoć pri nabavci štampe i knjiga i plaćanju računa za električnu energiju, telefon, komunalije i sl;
6) posredovanje u obezbjeđivanju različitih vrsta usluga za održavanje stana i uređaja za domaćinstvo; i
7) nabavku ljekova i odvođenje na ljekarske preglede.

Pružalac usluge pomoć u kući može ponuditi jednu ili više navedenih aktivnosti, u zavisnosti od korisnikovih potreba, karakteristika i kapaciteta korisnika. Procjenu potreba korisnika vrši stručni radnik, a samu uslugu pomoći u kući pružaju saradnici odnosno geronto domaćice ili njegovateljice. Zato pružalac usluge pomoći u kući treba da ima jednog stručnog radnika za procjenu potreba korisnika i najmanje jednog saradnika na deset korisnika. Pored procjene i planiranja, stručni radnik je zadužen i za koordinaciju rada saradnika 1 .
Navedenim Pravilnikom nije precizirano na koji način država obezbjeđuje pružanje usluge pomoć u kući. Pored obaveze da pružalac usluge obezbijedi odgovarajući radni prostor koji će služiti za administrativne poslove, kao i jednog stručnog radnika i najmanje jednog saradnika na deset korisnika, Pravilnik ne definiše na koji način se ostvaruje ovo pravo, ko može biti pružalac usluge pomoć u kući (država, organizacije civilnog društva, nevladine organizacije, pojedinci ili svi oni), ko plaća uslugu, cjenovnik usluga, kontinuitet i kvalitet pružene usluge i mnoga druga pitanja koja su važna za sprovođenje ove važne usluge za život u zajednici.

1 Pravilnik o bližim uslovima za pružanje i korišćenje, normativima i minimalnim standardima usluga podrške za život u zajednici, čl. 17, https://www.gov.me/dokumenta/e70e615d-57b8-47a8-90c9-8883a38a21a3

U praksi ova usluga nije obezbijeđena od strane državnih, već pojedinih lokalnih organa. To znači, da usluga pomoći u kući nije obezbijeđena u svim lokalnim zajednicama, kao ni svim licima kojima je ova usluga zaista potrebna. Takođe, i u lokalnim zajednicama u kojima ova usluga postoji, najčešće je ona namijenjena malom broju korisnika jedne kategorije stanovništva. Naime, u gotovo svim ili u svim lokalnim sekretarijatima za socijalno staranje u kojima postoji ova usluga namijenjena je starijim licima, i to najčešće starijim od 65 godina, samohranim licima koja zbog ugroženog zdravstvenog i materijalnog statusa nijesu u mogućnosti da se samostalno staraju o sebi. Takođe, evidentan je veoma mali broj geronto domaćica i njegovateljica koje pružaju ovu uslugu većem broju korisnika. Usluga se pruža nekoliko sati dnevno ili nedeljno.
Usluga pomoć u kući se sprovodila i kroz projekte koji su u pojedinim lokalnim zajednicama realizovali centri za socijalni rad, kao i organizacije Crvenog krsta. I tada su ciljna grupa bili stariji korisnici sa ugroženim zdravstvenim i materijalnim statusom.
S druge strane, iako je Zakonom o socijalnoj i dječjoj zaštiti i Pravilnikom predviđeno da pravo na uslugu pomoć u kući imaju djeca s invaliditetom i odrasla i stara lica s invaliditetom, ostaje nejasno zašto su prava na ovu uslugu uskraćeni mladi sa invaliditetom? Takođe, u praksi, pored sporadičnih projekata koje sprovode nevladine organizacije i organizacije civilnog društva namijenjene za pružanje usluge pomoć u kući za djecu i mlade s invaliditetom, država preko svojih institucija ne obezbjeđuje ovu uslugu navedenoj kategoriji stanovništva.
Ovakva praksa predstavlja diskriminaciju prema svim osobama koje imaju potrebu za ostvarivanjem ovog prava, a koje ne ostvaruju. Takođe, pravo na uslugu pomoć u kući ne bi trebalo da bude uslovljeno starošću korisnika, kao ni njegovim porodičnim ni materijalnim statusom, već njegovom potrebom da uz pomoć i podršku drugog lica, koji nije član porodice, održi ili unaprijedi svoje kapacitete za nesmetano funkcionisanje u sopstvenom domu. Do sada ima nekoliko licenciranih pružaoca usluge pomoć u kući, od kojih ukupno dva pružaoca svoje usluge nude djeci i mladima s invaliditetom.

Tekst je kreiran u okviru projekta: “Jednakošću do dostojanstvenog života OSI u Crnoj Gori“, koji sprovodi Savez slijepih Crne Gore u partnerstvu sa Udruženjem za podršku osobama sa invaliditetom Bijelo Polje, a finansira Evropska unija kroz podršku za civilno društvo (CSF) i Ministarstvo javne uprave, digitalnog društva i medija Crne Gore.

Tekst na engleskom možete pročitati i preuzeti u nastavku – Pomoć u kući

S poštovanjem,
SAVEZ SLIJEPIH CRNE GORE
Ul. Njegoševa br.6, 81000 Podgorica
Tel: +382 (0)20 665 368, fax: +382 (0)20 665 377
E mail: savezslijepihcg@gmail.com
http://www.ss-cg.org/ , http://www.zaposliosi.me/

Objavi prvi komentar

Komentariši

Vaša email adresa neće biti objavljivana. Neophodna polja su označena sa *

five × 3 =