{"id":1100,"date":"2020-12-08T06:56:24","date_gmt":"2020-12-08T06:56:24","guid":{"rendered":"https:\/\/ss-cg.org\/?p=1100"},"modified":"2020-12-08T07:06:32","modified_gmt":"2020-12-08T07:06:32","slug":"nivo-pristupacnih-informacija-na-brajevom-pismu-prioritetno-povecati-postovanjem-odredbi-zakona-o-zabrani-diskriminacije-osi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ss-cg.org\/?p=1100","title":{"rendered":"Nivo pristupa\u010dnih informacija na Brajevom pismu prioritetno pove\u0107ati po\u0161tovanjem odredbi Zakona o zabrani diskriminacije OSI"},"content":{"rendered":"

U<\/span><\/span>koliko ste osoba o\u0161te\u0107enog vida,<\/span><\/span> novi u <\/span><\/span>nekoj stambe<\/span><\/span>noj zgradi ili po prvi put idete<\/span><\/span> u posjetu ro\u0111acima ili prijateljima, <\/span><\/span>\u017eelite da izvadite novi paso\u0161, predate zahtjev za parking mjesto, posjetite izabranog ljekara, kupite lijek, podignete novac, <\/span><\/span>neophodne<\/span><\/span> su<\/span><\/span> vam <\/span><\/span>informacije <\/span><\/span>o zgradi, objektu. <\/span><\/span><\/p>\n

\u201e<\/span><\/span>Gd<\/span><\/span>j<\/span><\/span>e mogu da prona\u0111em ne\u0161to ili nekoga?<\/span><\/span>,<\/span><\/span> Ko\/\u0161ta se <\/span><\/span>nalazi\u00a0<\/span><\/span>iza <\/span><\/span>ulaznih <\/span><\/span>v<\/span><\/span>rata?<\/span><\/span>,<\/span><\/span> Kuda vodi neka sta<\/span><\/span>za, hodnik, stepeni\u0161te<\/span><\/span>?<\/span><\/span>, Na koji \u0161alter da se javim za predavanje zahtjeva?<\/span><\/span>, Na kojem spratu je Sekretarijat za kulturu?<\/span><\/span>\u201c<\/span><\/span> S obzirom da su ove informacije od su\u0161tinskog zna\u010daja za orjentaciju, <\/span><\/span>mnoge osobe iz okoline <\/span><\/span>ni<\/span><\/span>je<\/span><\/span>su<\/span><\/span> ni sv<\/span><\/span>j<\/span><\/span>e<\/span><\/span>sne koliko bi osobe o\u0161te\u0107enog vida lak\u0161e funkcionisale<\/span><\/span> i kretale<\/span><\/span> se da takve informacije<\/span><\/span> postoje na svim javnim mjestima, zgradama, objektima…<\/span><\/span><\/p>\n

Ba\u0161 kao i za sve druge osobe ove informacije su od krucija<\/span><\/span>l<\/span><\/span>nog zna\u010daja. Za <\/span><\/span>osobe<\/span><\/span> o\u0161te\u0107enog vida<\/span><\/span>, ov<\/span><\/span>e informacije su jo\u0161 vi\u0161e va\u017ene, negoli za nekog ko vizuelno mo\u017ee da prona\u0111e<\/span><\/span> ono \u0161to tra\u017ei.<\/span><\/span> Osobe obi\u010dno putem \u010dula vida dobijaju informacije o zgradi, prostoru. <\/span><\/span>Ako ne mo\u017eete da vidite ne\u0161to<\/span><\/span>, morate biti u mogu\u0107nosti da informacije primite putem \u010dula sluha ili dodira. Info<\/span><\/span>rmacije koje se mogu dodirnuti su posebn<\/span><\/span>o korisne; orjentacioni planovi, natpisi na vratima, Brajeve oznake u liftu, govorna <\/span><\/span>poja\u0161njenja, taktilne trake vodilje<\/span><\/span> i sl. <\/span><\/span>U Crnoj Gori, <\/span><\/span>tek od nedavno firme i druge javne ustanove zapo\u010dele <\/span><\/span>su <\/span><\/span>da isti\u010du svoje nazive i obavje\u0161tenja o radnom vremenu na Brajevom pismu i putem njih se osoba o\u0161te\u0107enog vida mo\u017ee samostalno informisati<\/span><\/span>, orjentisati<\/span><\/span>, odnosno<\/span><\/span> znati gdje se ta\u010dno nalazi.<\/span><\/span><\/p>\n

Po\u010det<\/span><\/span>kom 2020<\/span><\/span>, Savez slijepih je izradio dokument, Preporuke za efikasniju primjenu standarda pristupa\u010dnosti za osobe o\u0161te\u0107enog vida koji mo\u017eete prona\u0107i na slede\u0107em linku i vi\u0161e se informisati: <\/span><\/span>https:\/\/ss-cg.org\/?p=410<\/span><\/span><\/a>. <\/span><\/span><\/p>\n

U \u010dlanu 12, <\/span><\/span>Zakon<\/span><\/span>a<\/span><\/span> o zabrani diskr<\/span><\/span>iminacije lica s invaliditetom, diskriminacijom <\/span><\/span>u pristupu informacijama i komunikacijama<\/span><\/span> smatra se: <\/span><\/span><\/p>\n

\u201e<\/span><\/span>Nesprovo\u0111enje propisa, odnosno nepreduzimanje posebnih mjer<\/span><\/span>a organa iz \u010dlana 5 stav 1 ovog <\/span><\/span>zakona, koji se odnose na tra\u017eenje, primanje i \u0161irenje informaci<\/span><\/span>ja namijenjenih javnosti, kao i <\/span><\/span>dostupnost informacija na internetu i u drugim medijima,\u00a0<\/span><\/span>u pristupa\u010dnoj formi licima sa <\/span><\/span>invaliditetom, u skladu sa propisima iz oblasti informisanja i el<\/span><\/span>ektronskih komunikacija, smatra <\/span><\/span>se diskriminacijom po osnovu invaliditeta. Organi su du\u017eni da za l<\/span><\/span>ica sa invaliditetom obezbijede <\/span><\/span>natpis na Brajevom pismu i u lako razumljivim formatima <\/span><\/span>u objektima u javnoj upotrebi i <\/span><\/span>prostorima i povr\u0161inama javne namjene.<\/span><\/span>\u201c<\/span><\/span><\/p>\n

\u010clan 33 <\/span><\/span>ovog Zakona <\/span><\/span>precizira vremenski rok:<\/span><\/span><\/p>\n

\u201e<\/span><\/span>Dr\u017eavni organi, organi dr\u017eavne uprave, organi jedinica lokaln<\/span><\/span>e samouprave, javna preduze\u0107a i <\/span><\/span>druga pravna lica koja vr\u0161e javna ovla\u0161\u0107enja du\u017eni su da za l<\/span><\/span>ica sa invaliditetom obezbijede <\/span><\/span>natpis na Brajevom pismu i u lako razumljivim formatima u <\/span><\/span>skladu sa \u010dlanom 12 stav 2 ovog <\/span><\/span>zakona, u roku od 18 mjeseci od dana stupanja na snagu ovog zakona.<\/span><\/span>\u201c<\/span><\/span><\/p>\n

Zakon o zabrani diskriminacije lica sa invaliditetom stupio j<\/span><\/span>e na snagu 14.07.2015<\/span><\/span>, a <\/span><\/span>prema \u010dlanu 33, rok od 18 mjeseci, da je ispo\u0161tovan, zna\u010di<\/span><\/span>o bi da se ve\u0107 14.01.2017, <\/span><\/span>moglo govoriti o jednakom tretmanu, po\u0161tovanju dostojanstva osoba o\u0161te\u0107enog vida.<\/span><\/span> Me\u0111utim, realno stanje ne uliva optimizam. U okviru projekta \u201eSvi <\/span><\/span>smo stvoreni jednaki, ka efikasnijoj za\u0161titi potro\u0161a\u010dkih prava lica<\/span><\/span> sa invaliditetom\u201d (\u201eWe are all <\/span><\/span>created equal: Towards more efficient consumer protection of perso<\/span><\/span>ns with disabilities\u201c)<\/span><\/span> koji su realizovali CEZAP i Savez slijepih<\/span><\/span> sproveden je monitoring<\/span><\/span> nad primjenom \u010dlana 33 Zakona o zabrani diskriminacije OSI u CG. <\/span><\/span><\/p>\n

Sumiranjem dobijenih rezultata<\/span><\/span>, prikupljenih podataka od 211 institucija, <\/span><\/span>po<\/span><\/span>sjetama pojedinim institucijama,<\/span><\/span> mo\u017ee se konstatovati da nijedna <\/span><\/span>institucija u Crnoj Gori nema u <\/span><\/span>potpunosti elemente pristupa\u010dnosti za osobe o\u0161te\u0107enog vida<\/span><\/span>, te da nijesu doprinijele smanjenju stepena diskriminacije osoba o\u0161te\u0107enog vida. Ako se posmatra pojedina\u010dno <\/span><\/span>najvi\u0161e elemenata pristupa\u010dnosti imaju institucije zdravstva, <\/span><\/span>Domovi zdravlja, Op\u0161te bolnice, <\/span><\/span>Specijalne bolnice, JU Centri za socijalni rad, a najmanje centri, instituti, lokalne samouprave.<\/span><\/span><\/p>\n

Rezultati<\/span><\/span> pokazuju: <\/span><\/span><\/p>\n

\u2022 <\/span>Da ve\u0107ina dr\u017eavnih organa, organa dr\u017eavne uprave, organa jedinica lokalne samouprave,<\/span><\/span> javnih preduze\u0107a i drugih pravnih lica koja vr\u0161e javna ovla\u0161\u0107enja nijesu ispo\u0161tovala \u010dlan<\/span><\/span> 33 Zakona o zabrani diskriminacije lica sa invaliditetom.<\/span><\/span><\/div>\n
\u2022 <\/span>Da je n<\/span><\/span>aj\u010de\u0161\u0107i element pristupa\u010dnosti koji se n<\/span><\/span>alazi u institucijama su natpis<\/span><\/span> na brajevom<\/span><\/span> pismu na vratima.<\/span><\/span><\/div>\n
\u2022 <\/span>Dostupne informacije su rije<\/span><\/span>dak slu\u010daj. U ve\u0107ini institucija misli se<\/span><\/span> na informacije koje su<\/span><\/span> postavljene na sajtu. U vrlo malom procentu su <\/span><\/span>izra\u0111eni materijali na brajevom.<\/span><\/span><\/div>\n

Ipak, trenutna situacija ne ohrabruje osobe o\u0161te\u0107enog vida<\/span><\/span>. <\/span><\/span>Brajevo pismo prisutno je<\/span><\/span> i neraskidivo povezano sa<\/span><\/span> svim oblastima \u017eivota jedne osobe o\u0161te\u0107enog vida, bilo da se radi o oblasti samostalnog \u017eivota, samostalnog kretanja, pristupa informacijama, obrazovanja, zapo\u0161ljavanja, u\u010de\u0161\u0107a u politi\u010dkoj sferi, u\u010de\u0161\u0107a u umjetni\u010dkoj sferi<\/span><\/span> i sl, i neophodno je ispo\u0161tovati zakonske odredbe koje su postavljene, ali i omogu\u0107iti osobama o\u0161te\u0107enog vida da<\/span><\/span> na ravnopravnoj osnovi \u017eive svakodnevicu.<\/span><\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Ukoliko ste osoba o\u0161te\u0107enog vida, novi u nekoj stambenoj zgradi ili po prvi put idete u posjetu ro\u0111acima ili prijateljima, \u017eelite da izvadite novi paso\u0161,…<\/p>\n

Op\u0161irnijeNivo pristupa\u010dnih informacija na Brajevom pismu prioritetno pove\u0107ati po\u0161tovanjem odredbi Zakona o zabrani diskriminacije OSI<\/span><\/a><\/div>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":1102,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[23],"tags":[44,124,94,401],"class_list":["post-1100","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktuelnosti","tag-brajevo-pismo","tag-osobe-ostecenog-vida","tag-pristupacnost","tag-zakon-o-zabrani-diskriminacije-osi","ratio-2-1","entry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ss-cg.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1100","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ss-cg.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ss-cg.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ss-cg.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ss-cg.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1100"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ss-cg.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1100\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1101,"href":"https:\/\/ss-cg.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1100\/revisions\/1101"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ss-cg.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/1102"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ss-cg.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1100"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ss-cg.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1100"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ss-cg.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1100"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}